Ahlaklı ve Terbiyeli Çocuk Nasıl Yetiştirilir

Ahlaklı ve terbiyeli çocuk yetiştirmek tüm anne ve babaların ortak hedeflerinden birisidir. Bu yazı dizimde eğitimci bir baba olarak ahlaklı ve terbiyeli çocuk yetiştirme konusunda bilgi ve deneyimlerimi size aktaracağım. Yazı dizimizi okuduktan sonra sizde bir takım düşünce değişikliği yaratmak en büyük hedefimiz. Yazı dizimizin tüm okurlara yol göstermesini temenni ediyoruz.

Anne ve baba olarak çocuklara terbiye ve ahlak gibi kavramları öğretmeliyiz. Bu kavramları çocuklar ilk olarak bizden öğrenirler. Bu yüzden çocuklarınıza iyi örnek olmalısınız. Telefon çaldığı zaman sizi arayan komşunuzla görüşmek istemediğiniz zaman kızım annen evde yok diye çocuğunuza yalan söylemesini söylüyorsanız sonrasında çocuğunuzdan dürüst olup yalan söylememesini istiyorsanız kendinizle çelişiyorsunuz demektir. Çocuğunuza iyi örnek ve model olmalısınız. Terbiye ve ahlak sözlü olarak değil yaşatarak öğretilir.

Çocuğunuzla diyalog kururken çok dikkatli olmalısınız. Birçok anne ve baba çocuğu ile arkadaş olmaya çalışır. Anne ve baba sınırını ortadan kaldırırlar. Çocuk anne ve babası ile kurduğu samimiyetten destek alarak gevşek davranır. Çok rahat hata yapar. Annem ve babam beni çok seviyor ve bana kıyamaz diyerek pişkin bir biçimde hata yapar. Hata yaptığı zaman ceza almayacağını bilmek çocuğun kontrolden çıkıp rahat davranmasına neden olur. Çocuk anne ve babasından çekinmesi gerekir. Bunun için çocuğunuza sert davranıp, azarlayıp onları dövün demiyoruz. Çocuk sizin anne ve baba olduğunuzu bilmelidir. Suç işlediği zaman sizin tarafınızdan ceza alacağını bilmelidir.

Ceza ve ödül sistemini iyi kullanmalısınız. Çocuğu çok sık ödüllendirmeyin. Ödülü davranıştan hemen sonra verin. Ödülünüz davranış ile orantılı olmalıdır. Ödülü değişken zamanlı ve değişken oranlı olarak vermelisiniz. Çocuk davranışı ödüle ulaşmak için yapmamalıdır. Çok sık verilen ödüller ödülün etkisini yok eder. Ödülleri sürekli değiştirmelisiniz. Ödül çocuklar için değerli ve anlamlı olmalıdır. Ödüller davranış sergilendikten hemen sonra verilmelidir. Geç verilen ödül etkisini yitirir.

Çocuklara ceza verirken ölçülü ve tutarlı olmalısınız. Bugün ceza verdiğiniz davranışı yarın hoş görüp görmezden gelmeniz çocukta dengesizliklere neden olacaktır. Çocuk neden ceza aldığını bilmelidir. Ceza davranıştan hemen sonra verilmelidir. Ceza vermeden önce çocuğa neden ceza aldığı uygun bir dille açıklanmalıdır. En güzel ceza mahrum bırakma cezasıdır. Sevdiği şeyi elinden almanız yaptığı eylemin kötü olduğunu anlamasını kolaylaştırır. Elindekini kaybetmemek adına hata yapmamaya özen gösterecektir. Ceza verirken söz ve eylemlerinize dikkat edin. Söz ve eylemlerle çocuğun ruhunda derin yaralar açmayın. Çocukları bir başka çocuklarla kıyaslamayın. Değersiz ve önemsiz olduğunu çocuğa hissettirmeyin. Ceza kişiliğe değil davranışa yönelik olmalıdır.

Çocuklarla iletişim kurmaya çalışın. Empati kurup onları anlamaya çalışın. Çocuklara üst düzey görev ve sorumluluk vermeyin. Onları yetişkin gibi algılayıp üst düzey davranışlar sergilemesini beklemeyin. Hata yaptıklarında bazen görmezden gelin. Hatalarını fark etmelerini sağlayın. Kendilerini rahat ifade edecekleri ortamlar yaratın. Çocuklarınızı kesinlikle suçlamayın. Onlara güvendiğinizi sözlerinizle değil eylemlerinizle gösterin. Terbiye vermek adına çocuğu dövmek, canını yakmak, ağzına biber sürmek yanlış uygulamalardır. Baskıcı ve sert görünümle çocuklarınızı korkutup sindirmeyin. Aksi taktirde sizin olmadığınız her ortamda olumsuz davranışlar sergileyecektir. Konuşarak, anlaşarak sorunları çözmeye çalışın. Olmazlarınıza mutlaka mantıklı açıklama getirin. Kurallar ile çocuğun dünyasını kısıtlamayın. Hayırları uygun bir şekilde anlatın. Çocuğunuza değerli ve özel olduğunu hissettirin. Kusurlarını ve hatalarını toplum önünde yüzüne vurmayın. Hata yaptığı zaman hatalarını görmesi için imkânlar sunun. Hatalarını sürekli dile getirip çocuklarınızı utandırmayın.