Tükenmişlik Sendromu Nasıl Önlenir?

Tükenmişlik sendromu bireyin tek başına aşabileceği bir durum değildir. Bu yüzden bu sendromun aşılmasında hem bireye hem de bireyin yaşadığı çevresindeki kişilere büyük görevler düşmektedir. Bireyin bu sendromu aşması için ilk önce bu sendromu yaşadığını kabul etmelidir. Bu durumu ortadan kaldırmak için girişimlerde bulunmalıdır. Sorunun erken tanınması ve çözüm arayışına girilmesi tedaviyi kolaylaştırır. Tükenmişlik sendromu için uzmanlar şu önerilerde bulunmaktadır:

  • Birey iş yaşantısı ile ilgili gerçekçi hedefler koymalıdır. Hedefler ulaşılabilir hedefler olmalıdır. İşe başlamadan önce işin zorluğunu ve risk durumları iyi analiz edilmelidir. Karşılaşabileceği sorunları önceden tespit edip gerekli önlemleri almalıdır.
  • Birey iş ve boş zaman ayrımını iyi yapabilmelidir. İş zamanı kendisini işten alıkoyan durumlara hayır demesini bilmelidir. Boş vaktinde de enerjisini boşaltmalı ve rahatlamalıdır. Boş vaktinde işi düşünmek, iş yapmaya çalışmak doğru değildir.
  • Planlı çalışma ile bu sendrom aşılabilir. İşleri ertelemek işlerin birikmesine neden olur. İşlerin zamanında bitmesi için biriken işlerin birden yapılması kişide tükenmişlik sendromuna neden olur. Bu yüzden işler zamana yayılarak yavaş yavaş yapılmalıdır.
  • Kişi kendi sınırlarını bilmeli ve sınırlarını ifade edebilmelidir. İnsanın yapabileceği işler ve yapamayacağı işler vardır. Kapasitesinin üstünde işlere yoğunlaşıp başarısız oldukça kişi tükenmişlik hissi yaşayacaktır. Bu yüzden daha çok başarabileceğimiz işlerle meşgul olmalıyız. Kişi potansiyellerini bilmeli ve tanımalıdır.
  • Yaptığı işlere anlam yüklemelidir. Her ne iş yapıyorsanız yapın yaptığınız işe saygı duymalısınız. Yaptığınız işi küçük görmemeli bu işe değer vermelisiniz. İşle ilgili görevlerinizi net olarak bilmelisiniz. Aşırı sorumluluk almaktan kaçınmalısınız. Üzerinize düşeni yapmalısınız. Daha fazlasını yapamadığınız için kendinizi suçlamamalısınız.
  • İş ve aile yaşamında bazı sorumlulukları alma konusunda hayır demelisiniz. Kaldıramayacağınız yükün altına girmeyin.
  • Stres yaratan durumlarda zayıf olduğunuz yönleri değil güçlü olduğunuz yönleri düşünün. Yaşadığınız başarısızlığı değil başarılı olduğunuz anları düşünüp bu durumunda üstesinden gelebileceğinizi düşünün. 
  • İş ve aile yaşantınızda hayatınızda sorun yaratan durumları tespit edip bu sorunları yok etmeye çalışın.
  • Zamanı etkili ve verimli kullanın. Zaman sizi değil siz zamanı yönetin. Ev ve iş yerlerinde kaliteli zamanlar geçirmeye çalışın.
  • Mükemmeliyetçi yapıdan sıyrılıp hata yapmanın normal ve doğal bir durum olduğunu kabul edin. Siz de hatalar yapabilirsiniz. Hata yaptığınızda kendinize aşırı yüklenmeyin. Nerede hata yaptığınızı anlayıp durumu düzeltmeye çalışın.
  • Stresle baş etme becerisi geliştirin. Rahat olun. Hiçbir şeyi gözünüzde büyütmeyin. Değiştirebileceğiniz durumlar üzerinde mücadele edip değiştirmeye gücünüz yetmeyecek durumlar için mücadele etmeyin.
  • Stresle baş edemiyorsanız mutlaka uzman bir psikolog ya da psikiyatri servisinden destek alın. 
  • Spor yapıp hayatın tadını çıkarın. İşlerden uzak durup kafanızı ve enerjinizi toplayın. Tatil yaparken işten uzaklaşmışken işi düşünüp tatilinizi ziyan etmeyin. Düzenli hareketler ve egzersizler serotonin (mutluluk hormonu) salgılamasını sağlar.
  • Uyku düzeninizi iyi ayarlayın. Günde en az 8 saat uyumaya özen gösterin. Uykunuzun saati kadar kalitesi de önemlidir. Rahat bir yatakta deliksiz uyuyun. Gece uykusunun yerini hiçbir uyku tutmaz. Bu yüzden gece uyumaya çalışın.
  • Sağlıklı yaşamaya özen gösterin. Dengeli ve düzenli bir şekilde beslenin. Spor yapıp kendinize bol vakit ayırın. Fiziksel ve zihinsel yönden güçlü olmaya çalışın. Tükenmişlik sendromu iş temposuna kendini aşırı kaptırmış fiziksel ve zihinsel yönden enerjisi kalmamış insanlarda görülür. Fiziksel ve zihinsel yönden güçlü ve diri durmak bu sendromdan korunmanızı sağlar.
  • Çevrenizde negatif enerji saçan dost ve arkadaşlarınızdan uzak durun. Olumsuzlukları konuşmak sizi duygusal ve zihinsel açıdan olumsuz etkiler. Çevrenizdeki karamsar insanlarla olumsuzlukları konuşmayın. Karamsarlık rüzgarına kapılmayın. Pozitif olup sorunları çözmek için vaktinizi ayırın. Vaktinizi ve enerjinizi teselli bulmaya değil sorunu çözmeye ayırın.